Εισαγωγή
Στα προηγούμενα άρθρα της σειράς εξηγήσαμε βασικές έννοιες και λειτουργίες του φλας: τον οδηγό αριθμό, τη χειροκίνητη ρύθμιση, τη λειτουργία TTL, το HSS, το zoom, την κλίση και την περιστροφή της κεφαλής, καθώς και τον χρόνο επαναφόρτισης και την υπερθέρμανση. Στο τέλος του άρθρου παρατίθεται ένας μικρός κατάλογος με όλα τα άρθρα της σειράς, για όποιον ενδιαφέρεται να ανατρέξει στους όρους αυτούς.
Στις μέρες μας η αγορά προσφέρει μεγάλο αριθμό μοντέλων από διάφορες εταιρείες, με μεγάλο εύρος δυνατοτήτων, διαστάσεων, βάρους αλλά και τιμών. Αυτό μπορεί να κάνει τη διαδικασία της επιλογής ενός κατάλληλου φλας να φαίνεται εκ των προτέρων δύσκολη. Όμως δεν χρειάζεται να είναι. Πριν αγοράσουμε ένα μοντέλο, καλό είναι να έχουμε προσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο σκοπεύουμε να το χρησιμοποιήσουμε (για παράδειγμα οικογενειακές φωτογραφίες, ταξίδι, πορτρέτο ή φωτογράφιση με το φλας εκτός μηχανής, δηλαδή off-camera flash), αλλά και το ποσό που είμαστε διατεθειμένοι να ξοδέψουμε. Στη συνέχεια εξετάζουμε ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά.
Χαρακτηριστικά που πρέπει να εξετάσουμε
Συμβατότητα: Βεβαιωνόμαστε ότι το φλας είναι συμβατό με τη φωτογραφική μας μηχανή, ιδιαίτερα αν θέλουμε να χρησιμοποιούμε λειτουργίες όπως TTL και HSS. Η συμβατότητα είναι απαραίτητη για την αξιοποίηση των αυτοματισμών και των προηγμένων λειτουργιών του φλας. Τα φλας με βασικές λειτουργίες, συνήθως τα οικονομικότερα μοντέλα, μπορούν να λειτουργήσουν στο hot shoe (πάνω στη μηχανή) σχεδόν σε όλες τις μάρκες φωτογραφικών μηχανών. Αντίθετα, τα φλας με πιο προηγμένες λειτουργίες (TTL και HSS) κυκλοφορούν σε ξεχωριστές εκδόσεις για κάθε κατασκευαστή μηχανών. Για παράδειγμα, το Godox TT685 κυκλοφορεί σε εκδόσεις για Nikon (TT685N), Canon (TT685C), Fujifilm (TT685F) κ.ά.
Ισχύς: Η ισχύς εκφράζεται συνήθως με τον οδηγό αριθμό (Guide Number – GN). Ένα φλας με GN περίπου 40–60 προσφέρει αρκετή ισχύ για τις περισσότερες ανάγκες ενός ερασιτέχνη φωτογράφου. Ωστόσο, ο GN δεν πρέπει να αποτελεί το μοναδικό κριτήριο επιλογής, καθώς η πραγματική χρησιμότητα της ισχύος εξαρτάται και από την απόσταση, το διάφραγμα, την ευαισθησία ISO και τον τρόπο χρήσης του φλας.
TTL: Η λειτουργία TTL επιτρέπει στη μηχανή να υπολογίζει αυτόματα την απαιτούμενη ισχύ του φλας. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν η απόσταση από το θέμα αλλάζει συχνά, όπως σε οικογενειακές φωτογραφίες, εκδηλώσεις ή φωτογραφίσεις δρόμου.
Όγκος και βάρος: Υπάρχουν φλας τόσο μικρά που κυριολεκτικά χωρούν στην τσέπη του φωτογράφου. Είναι ιδανικά όταν η φορητότητα αποτελεί προτεραιότητα, έχουν όμως συνήθως μικρότερη ισχύ και περιορισμένες δυνατότητες, όπως μικρότερο εύρος zoom, περιορισμένη περιστροφή της κεφαλής ή λιγότερες επιλογές ασύρματης λειτουργίας. Αντίθετα, τα μεγαλύτερα μοντέλα προσφέρουν συνήθως περισσότερη ισχύ και δυνατότητες, με τίμημα το μεγαλύτερο βάρος και τον μεγαλύτερο όγκο.
Χειροκίνητη ρύθμιση ισχύος: Είναι απαραίτητη όταν θέλουμε να έχουμε πλήρη έλεγχο του φωτισμού. Ιδανικά, το φλας θα πρέπει να επιτρέπει ρυθμίσεις από 1/1 έως τουλάχιστον 1/64 ή 1/128 της μέγιστης ισχύος.
HSS: Η λειτουργία High-Speed Sync επιτρέπει τη χρήση του φλας με ταχύτητες φωτοφράκτη υψηλότερες από τη μέγιστη κανονική ταχύτητα συγχρονισμού. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για πορτρέτα σε εξωτερικό χώρο, όταν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε μεγάλο διάφραγμα ακόμη και σε έντονο φυσικό φως.
Κεφαλή zoom με κλίση και περιστροφή: Μια κεφαλή που μπορεί να κλίνει και να περιστρέφεται επιτρέπει τόσο την προσαρμογή της γωνίας κάλυψης όσο και την ανάκλαση του φωτός σε τοίχους και οροφές. Είναι ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά ενός ευέλικτου φλας.
Ασύρματη λειτουργία: Αν σκοπεύουμε να χρησιμοποιήσουμε το φλας εκτός μηχανής, επιλέγουμε ένα μοντέλο με ενσωματωμένο ασύρματο σύστημα ή συμβατότητα με κατάλληλο πομπό. Η δυνατότητα αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε ένα ή περισσότερα φλας σε δημιουργικά σχήματα φωτισμού.
Μπαταρία: Τα οικονομικότερα μοντέλα χρησιμοποιούν συνήθως μπαταρίες AA ή AAA, επαναφορτιζόμενες ή αλκαλικές, οι οποίες αγοράζονται ξεχωριστά. Πολλά ακριβότερα μοντέλα χρησιμοποιούν ειδική επαναφορτιζόμενη μπαταρία Li-ion, που προσφέρει συνήθως μεγαλύτερη αυτονομία και μικρότερους χρόνους επαναφόρτισης του φλας μεταξύ των λήψεων. Τα στούντιο φλας, ειδικά τα οικονομικότερα, συχνά δεν έχουν μπαταρία, αλλά συνδέονται απευθείας στην πρίζα.
Χρόνος επαναφόρτισης: Όσο μικρότερος είναι ο χρόνος επαναφόρτισης, τόσο γρηγορότερα είναι το φλας έτοιμο για την επόμενη λήψη. Το χαρακτηριστικό αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν πραγματοποιούμε διαδοχικές λήψεις ή φωτογραφίζουμε κινούμενα θέματα.
Τι φλας χρειάζομαι;
Ο παρακάτω πίνακας μπορεί να βοηθήσει στην επιλογή, ανάλογα με τον τρόπο χρήσης του φλας.
| Χρήση | Βασικά χαρακτηριστικά | Χρήσιμα επιπλέον χαρακτηριστικά |
|---|---|---|
| Οικογενειακές φωτογραφίες | TTL, μέτρια ισχύς, κεφαλή με κλίση και περιστροφή | Zoom κεφαλή, ασύρματη λειτουργία |
| Ταξίδι | Μικρό και ελαφρύ, TTL, μέτρια ισχύς, κεφαλή με κλίση | Zoom κεφαλή, HSS, ασύρματη λειτουργία |
| Πορτρέτο | TTL, χειροκίνητη λειτουργία, GN 40–60, κεφαλή με κλίση και περιστροφή | HSS, zoom κεφαλή, ασύρματη λειτουργία |
| Off-camera flash | Χειροκίνητη ισχύς, ασύρματη επικοινωνία, επαρκής ισχύς | TTL, HSS, γρήγορη επαναφόρτιση, έλεγχος πολλών φλας |
| Επαγγελματική χρήση | Υψηλή ισχύς, TTL, HSS, γρήγορη επαναφόρτιση, αξιόπιστη ασύρματη επικοινωνία | Μπαταρία Li-ion, αντοχή σε υπερθέρμανση |
| Φωτογράφιση σε στούντιο | Πολύ υψηλή ισχύς, σταθερή απόδοση, εύκολη τοποθέτηση τροποποιητών φωτός | TTL, HSS, γρήγορη επαναφόρτιση, ασύρματη λειτουργία |
Συμπέρασμα
Για τον μέσο ερασιτέχνη φωτογράφο, ένα φλας με ικανοποιητική ισχύ, TTL, χειροκίνητη ρύθμιση ισχύος, HSS, zoom κεφαλή, δυνατότητα κλίσης και περιστροφής και ασύρματη λειτουργία αποτελεί μια πολύ καλή και ευέλικτη επιλογή. Αν όμως προτεραιότητα αποτελεί το ταξίδι και η φορητότητα, ένα μικρότερο και ελαφρύτερο μοντέλο μπορεί να είναι προτιμότερο, ακόμη και αν έχει μικρότερη ισχύ και λιγότερες δυνατότητες. Αν αντίθετα το φλας χρησιμοποιηθεί μόνο σε στούντιο, είναι προτιμότερο ένα στούντιο φλας, ακόμη και χωρίς μπαταρία.
Τελικά, το καλύτερο φλας δεν είναι απαραίτητα το ισχυρότερο ή το ακριβότερο, αλλά εκείνο που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του φωτογράφου, χωρίς να προσθέτει περιττό βάρος και κόστος στον εξοπλισμό του.
Βασικά αξεσουάρ
Η αγορά ενός φλας είναι μόνο η αρχή. Για πιο δημιουργικά αποτελέσματα θα χρειαστούμε σύντομα και μερικά αξεσουάρ, κυρίως τροποποιητές φωτός, δηλαδή εργαλεία που αλλάζουν την ποιότητα, την κατεύθυνση ή το σχήμα του φωτός, είτε αυτό προέρχεται από φλας, είτε από συνεχές φως, είτε από τον ήλιο (softbox, ομπρέλες, ανακλαστήρες, snoot κ.λπ.).
Παρακάτω παρουσιάζονται τρεις προτάσεις, που κλιμακώνονται ως προς τον εξοπλισμό και το κόστος.
Λόγω της μεγάλης γκάμας προϊόντων και της διακύμανσης των τιμών, οι εκτιμήσεις κόστους είναι μη δεσμευτικές και δίνουν μόνο μια τάξη μεγέθους. Οι τιμές αντιστοιχούν στον Οκτώβριο του 2026.
Συνδυασμός Α: Ελάχιστο κόστος
Για να ξεκινήσουμε με το μικρότερο δυνατό κόστος, ένας απλός συνδυασμός εξοπλισμού μπορεί να αποτελείται από:
1 φλας με ασύρματη λειτουργία, για χρήση πάνω στη μηχανή και εκτός μηχανής – κόστος περίπου 90 €
1 βάση φωτισμού (light stand) – κόστος περίπου 30 €
1 ομπρέλα – κόστος περίπου 20 €
1 ασύρματο trigger με απλούστερες λειτουργίες – κόστος περίπου 40 €
Με αυτόν τον βασικό εξοπλισμό μπορούμε ήδη να απομακρύνουμε το φλας από τη μηχανή και να πειραματιστούμε με τη θέση, την κατεύθυνση και την ποιότητα του φωτός.
Εκτίμηση κόστους: περίπου 180 €
Συνδυασμός Β: Φορητό πορτρέτο
Για ένα πιο ολοκληρωμένο αλλά ταυτόχρονα φορητό σύστημα πορτρέτου, μπορούμε να επιλέξουμε:
• 1 ισχυρό φλας με ασύρματη λειτουργία – κόστος περίπου 150 €
• 1 softbox ή ομπρέλα μεγαλύτερου μεγέθους – κόστος περίπου 60 €
• 1 βάση φωτισμού πιο ανθεκτική – κόστος περίπου 70 €
• 1 ανακλαστήρα – κόστος περίπου 20 €
• 1 ασύρματο trigger – κόστος περίπου 40 €
Αυτός ο συνδυασμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο σε εσωτερικούς όσο και σε εξωτερικούς χώρους και προσφέρει πολύ περισσότερες δυνατότητες ελέγχου του φωτός από ένα φλας τοποθετημένο πάνω στη μηχανή.
Εκτίμηση κόστους: περίπου 340 €
Συνδυασμός Γ: Μικρό στούντιο
Για ένα μικρό στούντιο με περισσότερες δυνατότητες, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε:
• 2–3 πηγές φωτός, όπως στούντιο φλας ή ισχυρά φλας – κόστος περίπου 450 € για τρεις πηγές φωτός
• softbox, ομπρέλες, snoot και άλλους τροποποιητές φωτός – κόστος περίπου 180 € για τρεις πηγές φωτός
• 2–3 βάσεις φωτισμού ανθεκτικές – κόστος περίπου 210 € για τρεις βάσεις
• ανακλαστήρες – κόστος περίπου 20 € για έναν ανακλαστήρα
• φόντο (background) – κόστος περίπου 80 € για μικρό σύστημα ανάρτησης και φόντο
• 1 ασύρματο trigger με πιο προηγμένες λειτουργίες – κόστος περίπου 80 €
Ακόμη και με δύο πηγές φωτός μπορούμε να δημιουργήσουμε μεγάλο εύρος σχημάτων φωτισμού. Μια τρίτη πηγή μπορεί να χρησιμοποιηθεί, για παράδειγμα, ως φως φόντου ή ως rim/hair light.
Εκτίμηση κόστους: περίπου 1.000 €
Ο εξοπλισμός αποκτάται σταδιακά
Δεν χρειάζεται να αγοράσουμε τα πάντα από την αρχή. Ένα φλας, μια βάση, μια ομπρέλα και ένα trigger αρκούν για να αρχίσουμε να πειραματιζόμαστε με τον τεχνητό φωτισμό.
Καθώς αποκτούμε εμπειρία, μπορούμε να προσθέσουμε ένα softbox, δεύτερο φλας, ανακλαστήρα, snoot ή άλλα αξεσουάρ. Με αυτόν τον τρόπο, το σύστημά μας εξελίσσεται μαζί με τις φωτογραφικές μας ανάγκες.
Στόχος δεν είναι να αποκτήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο εξοπλισμό, αλλά τον κατάλληλο για τον φωτισμό που θέλουμε να δημιουργήσουμε.
Σειρά προηγούμενων άρθρων για το φλας
• Εισαγωγή στο Φλας
• Ταχύτητα Συγχρονισμού Φλας
• Stop ισχύος και zoom κεφαλής φλας
• Οδηγός Αριθμός και Manual Χειρισμός Φλας
• TTL και Φωτόμετρο
